Wydarzenia:

• 08.02 - rocznica urodzin J.L.E. Dreyera (1852 rok) autora katalogu NGC, który opublikował swą pracę w 1878 roku.

Patrząc w kosmos:

Warto skierować teleskop w stronę konstelacji Woźnicy, którą odnajdziemy ponad gwiazdozbiorami Oriona i Byka. Konstelacja ta przedstawia (w zależności od źródeł) bądź to Neptuna wynurzającego się z oceanu w swym rydwanie, bądź to Erychtoniusza - czwartego króla Aten, któremu przypisywany jest wynalazek rydwanu.

Obiekty mgławicowe i odległe

Wybrane gromady kuliste i otwarte:

• W ciemną noc skieruj lornetkę lub teleskop na Pas Oriona, gdzie odnajdziesz otwartą gromadę gwiazdową NGC 1981 widoczną jako mgiełkę w mieczu Oriona. Przy małym powiększeniu zauważysz trzy gwiazdy jasności +6M w górze, a na południu ciasną gwiazdę podwójną ι Ori. W polu widzenia dojrzysz także M42 a może nawet M43 dalej na południe. Wracając do trójki gwiazd - przy większym powiększeniu dojrzysz w tym rejonie kilkanaście gwiazd, które składają się na NGC 1981.

• M36 (NGC1960) w konstelacji Woźnicy to otwarta gromada gwiazdowa, odległa od ziemi o 4100 lat świetlnych. Ma jasność 6.3M i rozmiary kątowy 12.0'. Została odkryta przez Giovanniego Batistę Hodierna ok roku 1654, a skatalogowana przez Charlsa Messiera 2 września 1764 roku. Zawiera ok 60 gwiazd o charakterystykach podobnych do gwiazd Plejad, i jest najmłodszą gromadą z trójki skatalogowanej w Woźnicy przez Messiera (25 mln. lat) Rzeczywista średnica tej grupy to ok 14 lat świetlnych.
• M37 w konstelacji Woźnicy to otwarta gromada gwiazdowa, odległa od ziemi o 4400 lat świetlnych. Ma jasność 6.2M i rozmiary kątowy 23.0'. Została odkryta przez Giovanniego Batistę Hodierna ok roku 1654, a skatalogowana przez Charlsa Messiera 2 września 1764 roku. Jest najjaśniejszą z gromad w Woźnicy i zawiera ok 500 gwiazd w tym 150 gwiazd jaśniejszych niż +12.5M. Ze względu na to, że co najmniej kilkanaście gwiazd to czerwone giganty wiek tej gromady szacuje się na 300 milionów lat. Rzeczywista średnica tej grupy to ok 20 -25 lat świetlnych
• M38 (NGC1912) w konstelacji Woźnicy leży zaledwie 2,5° na północy zachód od M36. Jest to otwarta gromada gwiazdowa, odległa od ziemi o 4200 lat świetlnych. Ma jasność 7.4M i rozmiary kątowy 21.0'. Została odkryta przez Giovanniego Batistę Hodierna ok roku 1654, a skatalogowana przez Charlsa Messiera 25 września 1764 roku. Zawiera m.in. żółtego giganta typu G0 o jasności +7.9 dzięku czemu można oszacować jej wiek na ok 220 mln. lat. Rzeczywista średnica tej grupy to ok 25 lat świetlnych

Wybrane mgławice

• M1 - mgławica Kraba - w konstelacja Byka to pozostałość po supernowej, której wybuch odnotowały chińskie kroniki w roku 1054. Supernowa była czterokrotnie jaśniejsza niż Wenus - szacuje się że jej jasność wynosiła -6M i była widocza również w trakcie dnia przez 23 dni. Mgławica stanowi źródło silnego promieniowania radiowego i rentegenowskiego, 100 krotnie silniejszego niż emisja w paśmie widzialnym. Uwzględniając rozmiar i odległość (6300 lat świetlnych) szacuje się, że mgławica promieniuje we wszystkich zakresach 100 tyś razy silniej niż Słońce 5*10³⁸erg/sek. Mgławicę zasila pulsar CM Tau stanowiący pozostałość po supernowej. Jest to szybko wirująca gwiazda neutronowa (30 razy/sek.), obserwowany (przez duże teleskopy - +16M), kompaktowy obiekt, który mając masę przewyższającą Słońce, sam ma średnicę ok 30 km. Mgławica Kraba została odkryta w 1731 przez brytyjczyka - Johna Bevisa i zamieszczona w jego dziele Uranographia Britannica. Charles Messier odkrył ją niezależnie w 1758 roku podczas poszukiwań komety Halleya. Odkrycie tego właśnie obiektu skłoniło badacza do stworzenia swojego słynnego katalogu obiektów mgławicowych. Ma jasność +8.4M i rozmiary kątowe 6x4'
• IC 405 - to mgławica emisyjna o rozmiarach kątowych 37x19'
• IC 410 - to mgławica emisyjna, wewnątrz której znajduje się otwarta gromada NGC 1893

Wybrane gwiazdy (zmienne, wielokrotne):

Zwróć uwagę na piękną gwiazdę o wyraźnej barwie α Oriona. Mimo, że już w Uranometrii Johanna Bayera z 1603 roku, została uznana za najjaśniejszą gwiazdę konstelacji Oriona, tak na prawdę to Rigel - β Oriona jest nieco jaśniejszy. Obie gwiazdy mają wyraźne barwy - Rigel jest niebieski, Betelgeuza wyraźnie pomarańczowo czerwona. Betelgeuza to czerwony nadolbrzym klasy spektralnej M2 zbliżający się do spektakularnego końca swojego życia nieregularnie (lub półregularnie) pulsujący z główym okresem ok. 335 dni i amplitudą ok. 0,0-1,3 mag. Jest to stosunkowo chłodna, napuchnięta gwiazda o średnicy prawie 500 milionów kilometrów - czyli ponad 330 razy większa od naszego Słońca. Gdyby umieścić ją w środku Układu Słonecznego, pochłonęłaby wszystkie planety wewnętrzna sięgając poza orbitę Marsa.

41 Aur jest układem podwójnym, którego członkowie oddaleni o 5" mają jasność 7 i 5M. Gwiazdy te ułożone są prawie dokładnie południkowo. Aby je odnaleźć zacznij przy β Aur (Woźnicy) następnie przenieś się ok 1° na północ do π Aur. 41 Aur jest nieco ciemniejszym układem ok 5° na północny wschód of π;

Deszcze meteorów

W tym tygodniu maksima osiągają następujące roje:

• Aurygidy w konstelacji Woźnicy osiąga maksimum w okresie od 5 do 10 lutego, generują ok 2 powolnych meteorytów na godzinę, i chociaż przeciętna jasność obiektów wacha się od 3 do 5, to jest znany ze sporadycznych bardzo jasnych meteorytów. Pierwszy raz rój ten odnotował Robert P. Greg w latach 1845-63 zaznaczając 13 obiektów pochodzących z radiantu RA=76, Dec=+40°. W 1868 Giuseppe Zezioli zarejestrował 18 meteorów z radiantu w okolicach Kapelli (RA=74, Dec=+48°). Najjaśniejsze kule ogniste związane z tym meteorem zanotowano 31 stycznia 1970 roku (jasność -9.1M), 27 lutego 1935 (-5M) i 17 lutego 1910 (-5M).
• Alpha i Beta Centaurydy (ACE)osiągają maksimum 8/9 lutego. Pochodzące z radiantu RA=216 Dec=-60° Aplha Cen są żadsze i ciemniejsze (maks 3/godzinę o jasności 2.45M), podczas gdy bety (RA=208, Dec=-58°) są zdecydowanie częstsze - 14/godzinę i jaśniejsze - 1,6M. Niestety ze względu na lokalizację radiantu nie są obserwowane w Polsce.